Tác giả rút bài báo khoa học (Retraction) có được không? Quy trình xử lý ​

Tác giả rút bài báo khoa học (Retraction) là việc người viết chủ động xin thu hồi hoặc hủy bỏ bản thảo nghiên cứu đã được xuất bản do phát hiện các sai sót nghiêm trọng, không thể khắc phục bằng đính chính thông thường. Hành động này hoàn toàn được phép và đôi khi là bắt buộc để bảo vệ tính liêm chính học thuật. Vậy thủ tục cụ thể diễn ra như thế nào và tác động ra sao đến uy tín của nhà nghiên cứu?

Cập nhật: tháng 9/2026 — Biên soạn bởi đội ngũ VOJS, Metis JSC

Tác giả tự rút bài báo khoa học (Retraction) là gì? ​

Tác giả tự rút bài báo khoa học (Retraction) là quy trình chính thức để vô hiệu hóa một công trình nghiên cứu đã được công bố trên một tạp chí khoa học, khi chính nhóm tác giả phát hiện ra kết quả nghiên cứu không còn đáng tin cậy.

Hành động này có thể xuất phát từ những sai sót vô ý trong quá trình thu thập, phân tích dữ liệu, hoặc nghiêm trọng hơn là do phát hiện các vi phạm đạo đức nghiên cứu từ một trong các đồng tác giả.

Khi một bài báo bị rút, nó không bị xóa hoàn toàn khỏi cơ sở dữ liệu học thuật. Thay vào đó, bài viết gốc sẽ bị đóng dấu chữ "RETRACTED" (Đã rút) chéo qua mỗi trang. Đồng thời, tạp chí sẽ xuất bản một Thông báo Rút bài (Retraction Notice) đính kèm để giải thích rõ lý do công khai cho cộng đồng khoa học.

Retraction không chỉ do tác giả khởi xướng: tổng biên tập hoặc cơ quan chủ quản của tác giả cũng có thể yêu cầu rút bài khi có bằng chứng kết quả không đáng tin cậy. Bài này tập trung vào trường hợp tác giả chủ động. Quy trình này nhằm đảm bảo các nhà khoa học khác không tiếp tục trích dẫn hoặc xây dựng nghiên cứu mới dựa trên những dữ liệu sai lệch. Việc hiểu rõ khái niệm này là một phần quan trọng khi tìm hiểu về Quy trình gửi bài báo khoa học chuyên nghiệp.

Theo Hướng dẫn về rút bài (Retraction Guidelines, phiên bản 2, tháng 11/2019) của Ủy ban Đạo đức Xuất bản (COPE), mục đích chính của việc rút bài là sửa chữa tài liệu khoa học và bảo đảm tính toàn vẹn của nó, không phải để trừng phạt tác giả.

Tác giả rút bài báo khoa học (Retraction) có được không? ​

Tác giả hoàn toàn có quyền và được khuyến khích chủ động yêu cầu rút bài báo khoa học (Retraction) của mình nếu phát hiện ra sai sót làm sai lệch nghiêm trọng kết luận cuối cùng của bài viết.

Trong hệ sinh thái học thuật, việc tự giác thừa nhận lỗi lầm và xin rút bài thường được giới khoa học đánh giá cao về mặt trung thực, hơn là để các nhà nghiên cứu độc lập hoặc độc giả phát hiện và tố cáo.

Tuy nhiên, quyền quyết định cuối cùng về việc có thực hiện quy trình Retraction hay không lại thuộc về Tổng biên tập (Editor-in-Chief) của tạp chí đó. Tác giả không thể tự mình nhấn nút "xóa" bài báo trên website của tạp chí. Để hiểu rõ về vai trò và quyền hạn của Tổng biên tập, hãy tham khảo Biên tập là gì? Quy trình và công việc biên tập tạp chí khoa học.

Khi tác giả gửi yêu cầu, ban biên tập sẽ đối chiếu với các nguyên tắc xuất bản quốc tế. Nếu lý do hợp lý, tạp chí sẽ tiến hành các bước kỹ thuật trên hệ thống quản lý, ví dụ như nền tảng VOJS — Hệ thống quản lý tạp chí khoa học, để gắn cờ bài viết và phát hành thông báo chính thức.

Khi nào tác giả nên chủ động xin rút bài báo? ​

Việc quyết định xin rút một bài báo đã tốn nhiều công sức để công bố là một quyết định rất khó. Tác giả nên chủ động xin rút bài báo khoa học trong các trường hợp cụ thể sau đây:

1. Phát hiện sai sót vô ý nghiêm trọng (Honest Errors): Đây là nguyên nhân phổ biến và mang tính trung thực cao nhất. Nếu tác giả kiểm tra lại và phát hiện lỗi sai trong công cụ tính toán, nhầm lẫn mẫu thử nghiệm, hoặc phần mềm phân tích dữ liệu bị lỗi dẫn đến kết quả sai lệch hoàn toàn, họ cần lập tức xin rút bài.

2. Phát hiện hành vi đạo văn hoặc tự đạo văn (Plagiarism): Trong quá trình làm việc nhóm, nếu tác giả chính (Corresponding Author) phát hiện một đồng tác giả đã sao chép dữ liệu, hình ảnh hoặc văn bản từ nguồn khác mà không trích dẫn hợp lệ. Đây là vi phạm nghiêm trọng cần xử lý ngay lập tức thông qua công cụ Kiểm tra đạo văn tiêu chuẩn. Trường hợp tác giả tự tái sử dụng hoặc chia nhỏ chính nghiên cứu của mình thành nhiều bài — xem phân tích ranh giới hợp lệ/vi phạm và mức xử lý tương ứng tại bài Tự đạo văn (Self-plagiarism) và Salami Slicing là gì — cũng có thể dẫn đến retraction nếu mức độ trùng lặp/chồng lấn quá lớn.

3. Vấn đề về quyền tác giả (Authorship Issues): Trường hợp xuất bản một bài báo mà không có sự đồng ý của tất cả các bên liên quan, hoặc dữ liệu thuộc sở hữu của một cơ quan khác chưa cấp phép công bố. Nếu tranh chấp không thể giải quyết bằng thỏa thuận, việc rút bài là bắt buộc. Cách nhận diện các dạng ghi tên sai như ghost hoặc guest authorship xem tại bài Ghost Authorship và Guest Authorship là gì.

4. Dữ liệu bị giả mạo hoặc chỉnh sửa (Data Fabrication/Falsification): Đây là hành vi vi phạm đạo đức nghiêm trọng. Nếu trưởng nhóm nghiên cứu phát hiện thành viên trong nhóm đã ngụy tạo dữ liệu để cho ra kết quả đẹp, bài báo phải bị rút để tránh gây hại cho nền khoa học.

5. Phát hiện tài liệu tham khảo ảo hoặc trích dẫn sai làm lung lay cơ sở kết luận: Danh mục tham khảo do công cụ AI hỗ trợ đôi khi chứa những mục không tồn tại mà chính tác giả không kiểm tra. Nếu chỉ vài mục ngoại vi, đính chính (Correction) thường là đủ; nếu tài liệu ảo là căn cứ của phương pháp hoặc kết luận chính thì cần xin rút bài. Cách nhận diện và mức xử lý xem tại bài Tài liệu tham khảo ảo do AI tạo.

Hậu quả của việc rút bài báo đối với nhà nghiên cứu ​

Tác động của việc rút bài báo phụ thuộc rất lớn vào lý do đằng sau nó. Cộng đồng khoa học phân biệt rất rõ giữa lỗi vô ý và hành vi gian lận cố ý.

Theo phân tích của Nature (Van Noorden, 12/2023), năm 2023 có hơn 10.000 bài báo bị rút, mức kỷ lục, trong đó khoảng 8.000 bài thuộc danh mục của Hindawi. Một nghiên cứu kinh điển của Fang, Steen và Casadevall (PNAS, 2012) trên 2.047 bài y sinh bị rút cho thấy 67,4% do hành vi sai phạm (gian lận hoặc nghi gian lận 43,4%, xuất bản trùng lặp 14,2%, đạo văn 9,8%) và chỉ 21,3% do sai sót.

Hai số liệu này cho thấy hầu hết bài bị rút là do sai phạm chứ không phải nhầm lẫn, nên rút bài vì lỗi vô ý là trường hợp thiểu số. Đợt rút bài hàng loạt của Hindawi được phân tích trong case study Hindawi bị loại khỏi Web of Science; dữ liệu theo dõi từng bài xem tại Retraction Watch Database.

Tác động tích cực (Đối với sai sót vô ý): Khi tác giả chủ động xin rút bài vì lỗi tính toán hay nhầm lẫn phương pháp, uy tín của họ không những không giảm mà có thể còn tăng lên. Cộng đồng học thuật tôn trọng những nhà nghiên cứu đặt tính chân thực của khoa học lên trên thành tích cá nhân. Họ được xem là những người đáng tin cậy.

Tác động tiêu cực (Đối với gian lận học thuật): Nếu bài báo bị rút do đạo văn, ngụy tạo số liệu hoặc vi phạm đạo đức, hậu quả rất nặng. Tác giả có thể đối mặt với việc:

  • Bị cấm gửi bài (ban) vào tạp chí đó trong vòng 3-5 năm hoặc vĩnh viễn.
  • Bị cơ quan chủ quản (trường đại học, viện nghiên cứu) kỷ luật, trừ lương hoặc sa thải.
  • Bị thu hồi các quỹ tài trợ nghiên cứu đã cấp.
  • Các nghiên cứu trước đây của họ sẽ bị rà soát lại toàn bộ với sự nghi ngờ cao độ.

Tại Việt Nam, Quyết định 2557/QĐ-BKHCN (25/5/2026) đưa việc yêu cầu rút bài báo và hoàn trả kinh phí nghiên cứu khi công bố liên quan bị rút vào các hình thức xử lý vi phạm liêm chính, đồng thời ghi nhận vi phạm vào Nền tảng số quốc gia; chi tiết trong bài Liêm chính khoa học theo Quyết định 2557/QĐ-BKHCN. Theo dữ liệu Retraction Watch dẫn lại năm 2026, đã có 251 bài báo mang ít nhất một tác giả thuộc cơ quan Việt Nam bị rút.

Quy trình tác giả xin rút bài báo khoa học chuẩn quốc tế ​

Để đảm bảo tính minh bạch, quy trình tác giả xin rút bài báo cần được thực hiện qua các bước chuẩn hóa sau đây, dựa trên hướng dẫn của Ủy ban Đạo đức Xuất bản (COPE).

Bước 1: Thống nhất nội bộ giữa các đồng tác giả Trước khi liên hệ với tạp chí, tác giả đại diện (Corresponding Author) phải thông báo vấn đề cho toàn bộ nhóm nghiên cứu. Việc xin rút bài cần có chữ ký hoặc email xác nhận đồng thuận từ tất cả các đồng tác giả. Nếu có người không đồng ý, tác giả đại diện vẫn phải báo cáo vấn đề lên tạp chí để ban biên tập làm trọng tài.

Bước 2: Gửi thư yêu cầu (Retraction Request) đến Tổng biên tập Tác giả cần viết một email chính thức gửi Tổng biên tập (Editor-in-Chief), nêu rõ mã số bài báo (DOI), tiêu đề bài viết. Trình bày chi tiết, trung thực lý do vì sao bài viết không còn giá trị khoa học và cung cấp các bằng chứng chứng minh sai sót.

Bước 3: Tạp chí thẩm định yêu cầu Ban biên tập sẽ tiếp nhận thông tin và mở một cuộc điều tra độc lập. Họ có thể mời lại các chuyên gia đã từng tham gia Phản biện khoa học (Peer Review) cho bài viết đó để đánh giá lại mức độ nghiêm trọng của lỗi sai mà tác giả đề cập.

Bước 4: Soạn thảo Thông báo rút bài (Retraction Notice) Nếu yêu cầu hợp lệ, Tổng biên tập và tác giả sẽ cùng nhau thống nhất nội dung văn bản Thông báo rút bài. Nội dung này phải trung lập, khách quan, ghi rõ lý do rút bài và xác định rõ bên nào (tác giả hay tạp chí) chủ động khởi xướng việc rút bài.

Bước 5: Cập nhật hệ thống dữ liệu xuất bản Tạp chí sẽ cập nhật file PDF gốc với dấu mờ (watermark) "RETRACTED". Đồng thời, siêu dữ liệu (metadata) trên Crossref, Scopus hay Web of Science sẽ được cập nhật để các máy tìm kiếm học thuật nhận diện đây là bài đã bị rút.

Thông báo rút bài (Retraction Notice) chuẩn gồm những gì? ​

Một thông báo rút bài đạt chuẩn phải cho độc giả và hệ thống tra cứu biết chính xác bài nào bị rút, do ai và vì sao. Theo Hướng dẫn về rút bài của COPE (2019), thông báo cần đáp ứng sáu yêu cầu sau.

Yêu cầuLý do
Liên kết với bài bị rút trong mọi phiên bản trực tuyếnĐộc giả từ trang bài gốc nhận ra ngay bài đã bị rút
Nêu rõ tiêu đề và tác giả của bài bị rútTránh nhầm với bài khác của cùng nhóm
Ghi rõ đây là thông báo rút bài, tách biệt với đính chính hay bình luậnĐộc giả không hiểu nhầm mức độ nghiêm trọng
Công bố kịp thời và mở cho mọi độc giả, không đặt sau paywallGiảm thời gian bài sai tiếp tục được trích dẫn
Nêu rõ bên rút bài (tác giả, biên tập viên hay cơ quan chủ quản)Minh bạch trách nhiệm
Nêu lý do bằng ngôn ngữ khách quan, đủ để phân biệt sai sót vô ý với hành vi sai phạmBảo vệ tác giả trung thực khỏi bị hiểu nhầm

Về phía dữ liệu, chuẩn NISO CREC (RP-45-2024, công bố tháng 6/2024) hướng dẫn cách đặt tên, hiển thị và truyền metadata của bài bị rút, thông báo rút bài và Expression of Concern giữa tòa soạn, nhà xuất bản và các cơ sở dữ liệu. Bài gốc vẫn được lưu trực tuyến và gắn dấu rút, trừ một số trường hợp đặc biệt như nội dung vi phạm pháp luật hoặc gây nguy hiểm.

So sánh Rút bản thảo (Withdrawal) và Rút bài đã đăng (Retraction) ​

Một nhầm lẫn thường gặp ở nhà nghiên cứu trẻ là đánh đồng giữa Withdrawal (Rút bản thảo) và Retraction (Rút bài đã đăng). Tuy cùng là hành động lấy lại bài, nhưng bản chất và hậu quả của chúng hoàn toàn khác nhau. Retraction cũng không phải công cụ duy nhất để xử lý sai sót sau xuất bản — xem thêm phân biệt Erratum, Correction, Expression of Concern và Retraction để biết khi nào tạp chí nên chọn hình thức nhẹ hơn thay vì rút bài hoàn toàn.

Tiêu chíRút bản thảo (Article Withdrawal)Rút bài đã xuất bản (Article Retraction)
Giai đoạn xử lýDiễn ra trước khi bài báo được xuất bản chính thức (đang nộp, đang phản biện hoặc chờ in).Diễn ra sau khi bài báo đã được xuất bản chính thức, có DOI và số thứ tự trang.
Lý do phổ biếnTác giả phát hiện lỗi sớm; muốn chuyển sang nộp tạp chí khác; hoặc không đủ kinh phí nộp phí APC.Phát hiện sai sót nghiêm trọng về dữ liệu; vi phạm đạo văn; sai lệch kết luận nghiên cứu.
Dấu vết để lạiThường không để lại dấu vết công khai. Bản thảo đơn giản bị xóa khỏi hệ thống của tạp chí.Để lại dấu vết vĩnh viễn. Bài báo gốc bị đóng dấu "RETRACTED", đi kèm một Thông báo giải thích.
Mức độ nghiêm trọngRất nhẹ nhàng, là một thao tác hành chính thông thường trong quá trình gửi bài.Rất nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín học thuật của tác giả và chất lượng hồ sơ khoa học.
Sự đồng thuậnChỉ cần tác giả liên hệ xin rút là tạp chí sẽ đồng ý ngưng xử lý.Cần điều tra kỹ lưỡng từ Ban biên tập, tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn của COPE.

Nếu bản thảo bị rút từng được đăng dưới dạng preprint, tác giả cũng cần cập nhật ghi chú ở bản preprint, vì bản này vẫn hiển thị công khai và tiếp tục được trích dẫn. Việc nắm rõ quy định này sẽ giúp tác giả có quyết định chính xác hơn trong quá trình nghiên cứu và tối ưu hóa Quy trình gửi bài báo khoa học của mình.

Ban biên tập và nền tảng quản lý xử lý yêu cầu ra sao? ​

Khi nhận được yêu cầu rút bài từ tác giả, các tạp chí khoa học chuyên nghiệp không xử lý thủ công mà dựa vào hệ thống quản lý xuất bản chuyên dụng.

Với bản thảo đang trong quy trình, VOJS — Hệ thống quản lý tạp chí khoa học có mục Tác giả rút bài ở bước sơ loại: biên tập viên chính chọn mục này khi nhận yêu cầu và hệ thống gửi email xác nhận đến tác giả (tính năng được bổ sung từ năm 2023). Đây là trường hợp rút bản thảo (Withdrawal) ở bảng so sánh phía trên, không phải rút bài đã xuất bản. Tìm hiểu thêm về phần mềm quản lý tạp chí khoa học và các tính năng cần thiết.

Với bài đã xuất bản, tòa soạn thực hiện các bước ở trên: soạn thông báo theo COPE, đánh dấu bài gốc, cập nhật metadata gửi Crossref và các cơ sở dữ liệu, rồi thông báo cho cơ quan chủ quản của tác giả khi cần. Các bước này đòi hỏi biên tập viên và đội kỹ thuật phối hợp; không nên mặc định hệ thống nào cũng làm được tự động.

Sự minh bạch của nền tảng quản lý không chỉ bảo vệ tác giả tự nguyện sửa sai mà còn giúp tạp chí giữ vững uy tín, nâng cao chỉ số ảnh hưởng trong mắt cộng đồng quốc tế.

Sai lầm thường gặp và checklist khi xin rút bài ​

Năm sai lầm hay gặp ở tác giả:

  • Xin rút bài trong khi đính chính là đủ. Lỗi ở một hình hoặc một bảng không làm đổi kết luận thường xử lý bằng Correction; cách chọn hình thức phù hợp nằm trong bài Erratum, Correction, Expression of Concern và Retraction.
  • Gửi yêu cầu khi chưa có đồng thuận của các đồng tác giả. Tạp chí sẽ hỏi từng người, và bất đồng nội bộ làm kéo dài quy trình.
  • Nêu lý do mơ hồ. Thông báo chỉ ghi "do lỗi" khiến độc giả khó phân biệt sai sót vô ý với hành vi sai phạm, trong khi COPE khuyến nghị nêu lý do đủ rõ để làm được điều đó.
  • Vẫn dùng kết quả của bài bị rút trong bài mới hoặc hồ sơ. Các nghiên cứu kế tiếp dựa trên cùng dữ liệu hay phương pháp cũng cần được rà lại.
  • Chỉ báo cho tạp chí, bỏ qua cơ quan chủ quản và nhà tài trợ. Với đề tài có kinh phí, cần báo cơ quan quản lý đề tài theo quy định nội bộ để tránh bị hiểu là che giấu.

Checklist áp dụng ngay:

  • [ ] Có bằng chứng sai sót (dữ liệu gốc, mã phân tích, bản ghi thí nghiệm) và ghi lại thời điểm phát hiện
  • [ ] Đã có email xác nhận đồng thuận của tất cả đồng tác giả
  • [ ] Gửi yêu cầu đến Tổng biên tập, không gửi riêng cho biên tập viên phụ trách
  • [ ] Đã hỏi ban biên tập nên chọn Correction hay Retraction
  • [ ] Đã báo cơ quan chủ quản hoặc nhà tài trợ khi công trình thuộc đề tài có kinh phí
  • [ ] Đã cập nhật ghi chú ở bản preprint và hồ sơ ORCID, Google Scholar nếu có
  • [ ] Đã rà các bài khác dùng chung dữ liệu hoặc phương pháp với bài bị rút

Mẫu thư yêu cầu rút bài (minh họa), gửi Tổng biên tập:

Kính gửi Tổng biên tập, chúng tôi, các tác giả của bài báo "[Tiêu đề]" (DOI: [số DOI], tập [x], số [y], năm [z]), đề nghị tạp chí xem xét rút bài. Trong quá trình rà soát dữ liệu ngày [ngày], chúng tôi phát hiện [mô tả ngắn sai sót], làm sai lệch [kết quả/kết luận cụ thể]. Bằng chứng đính kèm gồm [danh sách tệp]. Tất cả đồng tác giả đã xác nhận đồng thuận bằng email (đính kèm). Chúng tôi sẵn sàng phối hợp soạn thông báo rút bài.

Câu hỏi thường gặp (FAQ) ​

1. Tác giả tự rút bài báo khoa học có bị phạt tiền không? Thường là không. Tạp chí khoa học không áp dụng hình phạt tài chính đối với việc rút bài. Tuy nhiên, nếu bài báo đã đóng phí xuất bản (APC - Article Processing Charge), tạp chí thường không hoàn lại khoản phí này vì khâu phản biện và dàn trang đã hoàn tất. Hậu quả tài chính khác có thể đến từ cơ quan chủ quản hoặc nhà tài trợ, chẳng hạn yêu cầu hoàn trả kinh phí nghiên cứu khi công bố liên quan bị rút theo quy định về liêm chính.

2. Mất bao lâu để hoàn tất quy trình xin rút bài báo khoa học? Thời gian xử lý thường kéo dài từ vài tuần đến vài tháng. Ban biên tập cần thời gian để kiểm chứng lý do, liên hệ với tất cả các đồng tác giả, thẩm định độc lập và chờ xuất bản số tạp chí mới để đính kèm Thông báo rút bài. Nếu sai sót có thể gây hại cho người đọc, tòa soạn thường gắn cảnh báo tạm thời (Expression of Concern) trong lúc điều tra thay vì chờ kết luận cuối cùng.

3. Bài báo bị rút (Retraction) có bị xóa khỏi internet không? Không. Theo quy chuẩn quốc tế, bài báo đã xuất bản trở thành một phần của hồ sơ khoa học. Tạp chí không xóa bài báo gốc mà chỉ đóng dấu watermark "RETRACTED" lên file PDF, gắn liên kết đến thông báo rút bài và cập nhật cảnh báo trên trang tóm tắt. COPE chỉ chấp nhận gỡ hẳn nội dung trong trường hợp đặc biệt, như vi phạm pháp luật hoặc có thể gây nguy hiểm nếu người đọc làm theo.

4. Tác giả phụ (Co-author) có quyền tự xin rút bài báo khoa học không? Tác giả phụ không thể đơn phương yêu cầu rút bài; yêu cầu thường đi qua Tác giả liên hệ (Corresponding Author) sau khi các đồng tác giả thống nhất. Nếu có tranh chấp nội bộ hoặc nghi ngờ sai phạm, tác giả phụ có thể báo cáo trực tiếp cho Tổng biên tập để tạp chí đánh giá bằng chứng và quyết định. Việc tác giả phụ liên hệ tạp chí không tự động dẫn đến rút bài mà kích hoạt quy trình điều tra.

5. Sai sót nhỏ trong bài đã xuất bản có cần rút bài không? Thường là không. Lỗi không làm thay đổi kết luận, như nhầm một số liệu phụ, thiếu tên tài trợ hay sai chú thích hình, được xử lý bằng bản đính chính (Correction hoặc Erratum) gắn vào bài gốc. Rút bài dành cho trường hợp kết quả hoặc kết luận không còn đáng tin. Nếu chưa chắc, tác giả nên hỏi Tổng biên tập; ban biên tập sẽ đề xuất hình thức phù hợp theo hướng dẫn của COPE.

6. Bài đã bị rút còn được phép trích dẫn không? Vẫn trích dẫn được khi bàn về chính vụ rút bài hoặc lịch sử của lĩnh vực, nhưng phải ghi rõ bài đã bị rút. Không nên dùng kết quả của bài đó làm bằng chứng cho lập luận mới. Trước khi nộp bản thảo, tác giả nên đối chiếu danh mục tham khảo với Retraction Watch Database để chắc rằng không có mục nào đã bị rút mà chưa được ghi chú.

7. Tổng biên tập có thể rút bài khi tác giả không đồng ý không? Có. Theo hướng dẫn của COPE, tổng biên tập cân nhắc rút bài khi có bằng chứng rõ ràng rằng kết quả không đáng tin cậy, dù do sai sót hay gian lận, kể cả khi tác giả không đồng thuận. Tòa soạn thường mời tác giả giải trình trước và thông báo cho cơ quan chủ quản. Đây cũng là lý do tác giả nên chủ động xin rút sớm, vì thông báo do tác giả khởi xướng thường được hiểu là thiện chí.

Tóm tắt nội dung cốt lõi ​

  • Quyền hạn: Tác giả hoàn toàn có quyền chủ động xin rút bài báo (Retraction) khi phát hiện sai sót nghiêm trọng hoặc vi phạm đạo đức trong nghiên cứu.
  • Mục đích: Rút bài không phải là sự trừng phạt mà là cơ chế thanh lọc, bảo vệ tính chân thực của kho tàng tri thức khoa học nhân loại.
  • Thái độ cộng đồng: Tự giác xin rút bài do lỗi vô ý (honest errors) được cộng đồng khoa học đánh giá cao về tính trung thực và liêm chính học thuật.
  • Quy trình: Yêu cầu sự đồng thuận của tất cả đồng tác giả, gửi thư trình bày lý do rõ ràng cho Tổng biên tập và tuân theo điều tra từ tạp chí.
  • Lưu trữ: Bài báo không bị xóa vĩnh viễn mà bị đóng dấu "RETRACTED", đi kèm một bản Thông báo rút bài công khai minh bạch.
  • Số liệu nền: Năm 2023 có hơn 10.000 bài bị rút (Nature, 12/2023); trong 2.047 bài y sinh bị rút được khảo sát, 67,4% do sai phạm và 21,3% do sai sót (PNAS, 2012).
  • Thực hành tốt: Nêu lý do rút bài rõ ràng, xin đồng thuận của mọi đồng tác giả và hỏi tạp chí nên chọn Correction hay Retraction.

Nguồn tham khảo: COPE, Retraction Guidelines, phiên bản 2 (11/2019); NISO RP-45-2024, Communication of Retractions, Removals, and Expressions of Concern (CREC), 6/2024; Van Noorden R., "More than 10,000 research papers were retracted in 2023 — a new record", Nature (12/2023); Fang F.C., Steen R.G., Casadevall A. (2012), "Misconduct accounts for the majority of retracted scientific publications", PNAS 109(42); Bộ Khoa học và Công nghệ, Quyết định 2557/QĐ-BKHCN (25/5/2026); Retraction Watch (2026), số liệu bài báo của tác giả Việt Nam bị rút.

Chú thích biên soạnBài viết được nghiên cứu và biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia công nghệ và học thuật tại Metis JSC. Chúng tôi tự hào cung cấp các giải pháp công nghệ nâng tầm xuất bản khoa học Việt Nam.

  • Để được tư vấn xây dựng hệ thống quản lý tòa soạn chuẩn quốc tế, vui lòng xem Liên hệ triển khai VOJS.
  • Khám phá các tính năng quản lý bài báo và xử lý dữ liệu ưu việt tại Sản phẩm VOJS.

Bài viết liên quan ​

Để hiểu sâu hơn về quy trình xuất bản học thuật và hoàn thiện kỹ năng viết lách, mời bạn tham khảo các bài viết chuyên sâu khác từ nền tảng VOJS:

Cập nhật gần nhất:

Sản phẩm của Công ty Cổ phần Metis.

Copyright © 2020-PRESENT Metis., Jsc