Ghost Authorship và Guest Authorship là gì? Phân biệt với Gift/Honorary Authorship và cách tòa soạn xử lý
Ghost authorship là giấu tên người có đóng góp học thuật thực chất — thường là kỹ thuật viên, nghiên cứu sinh hoặc người viết thuê — khỏi danh sách tác giả. Guest authorship ngược lại: thêm tên một chuyên gia có tiếng dù người đó không tham gia nghiên cứu, nhằm mượn uy tín tăng khả năng bài được chấp nhận. Gift/honorary authorship cũng thêm tên người không đóng góp, nhưng vì nể nang nội bộ chứ không nhằm mượn danh tiếng bên ngoài. Theo Wislar và cộng sự trên BMJ (2011), 21,0% trong 896 bài báo tại 6 tạp chí y khoa hàng đầu năm 2008 dính ít nhất một trong ba dạng vi phạm này. COPE (Committee on Publication Ethics) có hẳn flowchart riêng để xử lý.
Cập nhật: tháng 8/2026 — Biên soạn bởi đội ngũ VOJS, Metis JSC
Ghost Authorship là gì?
Ghost authorship xảy ra khi một người đáp ứng đủ tiêu chí tác giả theo ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) — có đóng góp đáng kể vào thiết kế, thu thập/phân tích dữ liệu hoặc soạn thảo nội dung học thuật — nhưng bị loại khỏi danh sách tác giả, thường chỉ được nhắc ở mục Acknowledgements hoặc không được nhắc gì.
Ba dạng ghost author phổ biến nhất:
- Người viết thuê chuyên nghiệp (medical writer): được công ty dược/đơn vị tài trợ thuê soạn thảo toàn bộ bản thảo, sau đó "gắn" tên một nhà khoa học có uy tín làm tác giả chính.
- Kỹ thuật viên/nghiên cứu sinh: thực hiện phần lớn thực nghiệm hoặc phân tích thống kê nhưng bị loại khỏi danh sách vì địa vị thấp trong nhóm.
- Chuyên gia thống kê: nhóm bị "ẩn danh" phổ biến nhất trong các thử nghiệm lâm sàng do ngành dược tài trợ, dù trực tiếp thực hiện phân tích số liệu quyết định kết luận nghiên cứu.
Nghiên cứu của Gøtzsche và Hróbjartsson đăng trên PLoS Medicine (2007), rà soát 44 thử nghiệm lâm sàng do ngành dược khởi xướng được phê duyệt giai đoạn 1994–1995, phát hiện ghost authorship ở 33/44 thử nghiệm (75%). Nếu tính cả những người đủ tiêu chí tác giả nhưng chỉ được ghi nhận ở mục cảm ơn thay vì đứng tên, tỷ lệ này tăng lên 91%.
Ghost authorship khác đạo văn (plagiarism) ở bản chất: đạo văn là chiếm đoạt ý tưởng/câu chữ của người khác, còn ghost authorship là che giấu người thực sự tạo ra nội dung. Bài Kiểm tra đạo văn bài báo khoa học đã phân tích sáu hình thức đạo văn — ghost authorship không nằm trong nhóm đó vì đây là vi phạm về tính minh bạch quyền tác giả, không phải về nguồn gốc nội dung.
Ai đủ tiêu chí đứng tên tác giả theo ICMJE?
Theo khuyến nghị của ICMJE, một người chỉ được đứng tên tác giả khi đáp ứng đồng thời cả bốn tiêu chí dưới đây; thiếu một tiêu chí thì phải được ghi nhận ở mục Acknowledgements. Đây là thước đo để phân định ghost (đủ tiêu chí nhưng bị giấu) với guest/gift (không đủ tiêu chí nhưng được thêm vào).
| # | Tiêu chí ICMJE (diễn giải) | Câu hỏi sàng lọc cho biên tập viên |
|---|---|---|
| 1 | Đóng góp đáng kể vào ý tưởng, thiết kế nghiên cứu, hoặc thu thập, phân tích, diễn giải dữ liệu | Người này đã trực tiếp làm phần nào của dữ liệu? |
| 2 | Soạn thảo bản thảo hoặc phản biện nội dung học thuật quan trọng | Họ viết hoặc sửa phần nào cụ thể? |
| 3 | Phê duyệt phiên bản cuối cùng để xuất bản | Họ đã đọc và đồng ý bản nộp chưa? |
| 4 | Đồng ý chịu trách nhiệm cho mọi khía cạnh của công trình | Họ có sẵn sàng giải trình nếu nghi vấn về dữ liệu? |
ICMJE nêu rõ các hoạt động đơn lẻ sau không đủ để đứng tên: xin được kinh phí, giám sát chung nhóm nghiên cứu hoặc hỗ trợ hành chính, hỗ trợ viết, biên tập kỹ thuật, hiệu đính ngôn ngữ và đọc bông. Với tòa soạn Việt Nam, điều này có hệ quả trực tiếp: tên trưởng khoa hay viện trưởng chỉ dựa trên "giám sát chung" là gift authorship, còn người hiệu đính tiếng Anh thuộc mục cảm ơn.
ICMJE cũng quy định chatbot không thể là tác giả vì không thể chịu trách nhiệm về tính chính xác, toàn vẹn và nguyên bản của công trình; tác giả phải khai báo việc dùng AI — chi tiết trong bài có được dùng AI để viết bài báo khoa học không. Khi cần đổi danh sách tác giả sau khi nộp, ICMJE khuyến nghị biên tập viên yêu cầu giải trình và văn bản đồng ý có chữ ký của tất cả tác giả hiện có cùng người được thêm hoặc bị bớt.
Guest Authorship là gì? Có giống Gift/Honorary Authorship không?
Cả hai đều là thêm tên người không đóng góp gì vào bài báo — nhưng động cơ và đối tượng nhắm đến khác nhau, điểm dễ bị gộp chung làm một.
| Tiêu chí | Guest authorship | Gift/Honorary authorship |
|---|---|---|
| Người được thêm tên | Chuyên gia có tiếng, thường ngoài nhóm nghiên cứu | Đồng nghiệp, cấp trên, thường trong cùng đơn vị/nhóm |
| Động cơ chính | Mượn danh tiếng để tăng khả năng bài được chấp nhận, tạo uy tín với biên tập viên/độc giả | Nể nang, giữ quan hệ, "trả ơn" hoặc tôn trọng cấp bậc |
| Đối tượng bị thuyết phục | Ban biên tập, phản biện, độc giả bên ngoài | Nội bộ nhóm nghiên cứu, đơn vị công tác |
| Ví dụ điển hình | Mời một giáo sư nổi tiếng đứng tên dù chưa từng đọc bản thảo | Tự động thêm tên trưởng khoa/viện trưởng vào mọi bài của phòng ban |
| Số liệu định lượng | Các khảo sát không tách riêng guest và gift; hai dạng được tính gộp thành honorary authorship | Honorary authorship (gộp): 25,0% bài nghiên cứu gốc, 15,0% bài tổng quan, 11,2% bài xã luận (Wislar và cộng sự, BMJ, 2011) |
Trong nhiều tài liệu quốc tế — kể cả flowchart của COPE — hai thuật ngữ "guest" và "honorary/gift" đôi khi dùng hoán đổi cho nhau vì hệ quả giống nhau (một cái tên không đóng góp xuất hiện trên bài báo). Nhưng phân biệt động cơ giúp thiết kế chính sách phòng ngừa đúng chỗ: chống guest authorship cần siết quy trình thẩm định bên ngoài, chống gift authorship cần thay đổi văn hóa nội bộ đơn vị.
Bài CRediT Taxonomy và thứ tự tác giả đã liệt kê ba hành vi này trong phần tranh chấp thứ tự tác giả; bài này đào sâu ranh giới và cách phát hiện — điều CRediT statement một mình không giải quyết được, vì người "được tặng" tên vẫn có thể tự khai một vai trò mơ hồ như "Supervision" dù không hề giám sát gì.
Ghost và guest authorship phổ biến đến mức nào? Số liệu quốc tế
Bốn nghiên cứu định lượng cho thấy mức độ phổ biến thực sự:
| Nghiên cứu | Đối tượng khảo sát | Kết quả chính |
|---|---|---|
| Wislar và cộng sự, BMJ (2011) | 896 bài báo tại 6 tạp chí y khoa hàng đầu (Annals of Internal Medicine, JAMA, Lancet, Nature Medicine, NEJM, PLoS Medicine), năm xuất bản 2008 | 21,0% bài có honorary và/hoặc ghost authorship — giảm so với 29,2% năm 1996; riêng bài nghiên cứu gốc: honorary 25,0%, ghost 11,9% |
| Gøtzsche & Hróbjartsson, PLoS Medicine (2007) | 44 thử nghiệm lâm sàng do ngành dược khởi xướng (phê duyệt 1994–1995) | Ghost authorship ở 75% thử nghiệm, lên đến 91% nếu tính cả người đủ tiêu chí nhưng chỉ được cảm ơn |
| Khảo sát công bố trên PLOS ONE (2022) | 2.222 nhà khoa học xã hội toàn cầu | 70,5% từng gặp honorary authorship ít nhất 1 lần; 45,5% từng gặp ghost authorship ít nhất 1 lần; 24% chưa từng nghe về tiêu chí ICMJE |
| Điều tra của JAMA (2008) | Hồ sơ tòa án vụ kiện thuốc Vioxx của Merck | Xác nhận nhiều bài xã luận và báo cáo thử nghiệm lâm sàng được viết bởi công ty truyền thông y khoa thuê, sau đó gắn tên nhà khoa học có uy tín |
Theo Wislar và cộng sự (BMJ, 2011): tỷ lệ vi phạm quyền tác giả tại 6 tạp chí y khoa hàng đầu đã giảm từ 29,2% (1996) xuống 21,0% (2008) — nhưng vẫn có nghĩa là cứ khoảng 5 bài báo thì có 1 bài dính honorary hoặc ghost authorship, ngay tại nhóm tạp chí có quy trình biên tập nghiêm ngặt nhất thế giới.
Điểm đáng chú ý: gần 1/4 nhà khoa học xã hội được hỏi trong khảo sát PLOS ONE chưa từng nghe về tiêu chí ICMJE — phần lớn vi phạm không xuất phát từ ý đồ gian lận, mà từ thiếu hiểu biết về chuẩn mực quốc tế. Đây là lý do tòa soạn cần chủ động phổ biến quy tắc thay vì chỉ chờ phát hiện vi phạm.
Case thực tế: vụ ghostwriting thuốc Vioxx của Merck
Đây là case kinh điển minh họa cả ghost lẫn guest authorship xảy ra đồng thời. Năm 2008, nhóm của Ross, Hill, Egilman và Krumholz công bố trên JAMA (2008;299(15):1800–1812) một nghiên cứu tình huống dựa trên khoảng 250 tài liệu liên quan trong hồ sơ các vụ kiện chống hãng dược Merck về thuốc rofecoxib (Vioxx), chủ yếu được tạo ra trong giai đoạn 1996–2004. Kết quả: nhiều bản thảo do Merck hoặc công ty truyền thông y khoa thuê soạn xong trước, rồi mới mời các nhà nghiên cứu có uy tín đứng tên tác giả chính — những người có rất ít hoặc không đóng góp vào nội dung học thuật.
Về minh bạch tài trợ, trong 96 bài đã xuất bản được rà soát, 92% (22/24) bài báo cáo thử nghiệm lâm sàng công khai tài trợ của Merck, nhưng chỉ 50% (36/72) bài tổng quan có công khai tương tự.
Tổng biên tập JAMA khi đó, Catherine D. DeAngelis, gọi hành vi ghostwriting y khoa là "một hình thức mại dâm tồi tệ" (a terrible form of prostitution) trong phỏng vấn với báo chí năm 2008.
Cơ chế trong vụ Vioxx thể hiện đầy đủ hai chiều của vấn đề: người viết thực sự bị ẩn danh (ghost), còn nhà khoa học đứng tên chính lại không có đóng góp thực chất tương xứng (guest/honorary) — đồng thời không công khai đầy đủ nguồn tài trợ, vi phạm cả nguyên tắc khai báo xung đột lợi ích mà bài Xung đột lợi ích trong phản biện khoa học đã phân tích.
Tòa soạn xử lý nghi ngờ ghost/guest/gift authorship theo flowchart COPE như thế nào?
COPE ban hành flowchart riêng mang tên "Ghost, guest, or gift authorship in a submitted manuscript" (từ 2006, mã DOI 10.24318/cope.2019.2.18) — khác với flowchart "Changes in authorship" tổng quát đã nêu trong bài COPE là gì?. Flowchart hướng dẫn biên tập viên xử lý theo trình tự:
- Yêu cầu tất cả tác giả xác nhận đóng góp cụ thể — đối chiếu với Author Contribution Statement/CRediT đã khai khi nộp bài.
- Kiểm tra dấu hiệu bất thường: tác giả không trả lời được câu hỏi kỹ thuật về phần "của mình", hoặc tên xuất hiện mà không khớp vai trò CRediT nào.
- Liên hệ trực tiếp tác giả liên hệ yêu cầu giải trình bằng văn bản về vai trò từng người.
- Xác minh với các đồng tác giả còn lại, đặc biệt người bị nghi là ghost author hoặc guest/gift author.
- Nếu xác nhận vi phạm: sửa lại danh sách tác giả trước khi xuất bản, hoặc phát hành correction/erratum nếu bài đã đăng — xem phân biệt tại bài Erratum, Correction, Expression of Concern và Retraction khác nhau thế nào?.
- Ghi nhận vào hồ sơ bài báo mọi trao đổi và quyết định, làm bằng chứng nếu phát sinh tranh chấp sau này.
COPE còn có infographic đi kèm "How to recognise potential authorship problems" (DOI 10.24318/cope.2019.2.22), liệt kê dấu hiệu cảnh báo sớm: danh sách tác giả đổi nhiều lần giữa các phiên bản bản thảo, tác giả có email không liên quan đơn vị nghiên cứu nào, hoặc số lượng tác giả bất thường so với quy mô nghiên cứu.
Tình huống thực tế tại tòa soạn Việt Nam và checklist sàng lọc
Từ kinh nghiệm triển khai hệ thống quản lý tòa soạn cho các tạp chí Việt Nam, đội ngũ VOJS ghi nhận ba tình huống lặp lại nhiều nhất:
- Trưởng khoa/viện trưởng "mặc định" có tên trên mọi bài của đơn vị — gift authorship điển hình, thường biện minh là "quy định ngầm" chứ không phải yêu cầu chính thức. Tòa soạn khó can thiệp trước khi nộp bài, nhưng có thể bắt buộc khai CRediT statement để lộ ra vai trò thực sự — không khai được vai trò cụ thể nào thì biên tập viên có căn cứ đặt câu hỏi.
- Nghiên cứu sinh thực hiện toàn bộ thực nghiệm nhưng không được đứng tên, với lý do "đã được trả công qua học bổng/lương" — ghost authorship. Tòa soạn nên có kênh khiếu nại độc lập, không qua tác giả liên hệ hiện tại, tương tự cơ chế đã đề cập trong bài tác giả liên hệ (corresponding author).
- Mời chuyên gia nước ngoài đứng tên đồng tác giả để tăng khả năng vào Scopus/ESCI — nếu chuyên gia chỉ đọc lướt bản thảo, không tham gia khâu nào trong 14 vai trò CRediT, đây là guest authorship dù người mời không có ý đồ xấu, chỉ hiểu sai tiêu chí authorship.
Checklist biên tập viên nên áp dụng khi sàng lọc danh sách tác giả ở vòng đầu:
text
☐ Yêu cầu Author Contribution Statement (CRediT) cho MỌI tác giả, không có ngoại lệ theo chức vụ
☐ Đối chiếu địa chỉ email/đơn vị công tác của từng tác giả với chủ đề nghiên cứu — phát hiện tên "lạ" không liên quan chuyên môn
☐ Hỏi trực tiếp tác giả liên hệ nếu một vai trò CRediT chỉ ghi chung chung ("hỗ trợ", "tham gia") không rõ hành động cụ thể
☐ Với bài có tài trợ từ doanh nghiệp/ngành công nghiệp, yêu cầu khai rõ ai soạn thảo bản thảo gốc (kể cả người viết thuê)
☐ Thiết lập kênh phản ánh độc lập cho nghiên cứu sinh/kỹ thuật viên nếu nghi ngờ bị loại tên trái ý muốn
☐ Lưu toàn bộ trao đổi về xác nhận tác giả vào hồ sơ bài báo có dấu thời gian, không chỉ qua email rời rạcVi phạm quyền tác giả dẫn đến hậu quả gì và liên quan quy định liêm chính tại Việt Nam ra sao?
Hậu quả thường nhẹ hơn đạo văn thuần túy nếu phát hiện sớm (chỉ cần sửa danh sách tác giả trước khi đăng), nhưng nghiêm trọng hơn nhiều nếu phát hiện sau xuất bản và liên quan xung đột lợi ích chưa khai báo — như vụ Vioxx dẫn đến hàng loạt correction và ảnh hưởng uy tín các nhà khoa học đứng tên guest author.
Tại Việt Nam, vai trò tác giả chính và tác giả liên hệ ảnh hưởng trực tiếp hồ sơ xét công nhận chức danh Giáo sư/Phó Giáo sư theo Quyết định số 37/2018/QĐ-TTg — động cơ phổ biến nhất khiến gift authorship xảy ra tại các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu trong nước. Khung liêm chính khoa học quốc gia theo Quyết định 2557/QĐ-BKHCN tập trung chủ yếu vào đạo văn và ngụy tạo dữ liệu, nhưng cơ chế ghi nhận vi phạm cũng có thể áp dụng cho gian lận xác định tác giả nếu đủ nghiêm trọng.
Tòa soạn số hóa bước khai báo CRediT ngay từ khi nộp bài — như phân tích trong bài quy trình gửi bài báo khoa học — có lợi thế lớn: mọi thay đổi vai trò tác giả đều có dấu thời gian, giúp phân xử nhanh thay vì dựa vào lời khai miệng nhiều tháng sau.
Câu hỏi thường gặp
Ghost authorship khác đạo văn (plagiarism) như thế nào? Đạo văn là chiếm đoạt ý tưởng, câu chữ hoặc kết quả của người khác mà không trích dẫn; ghost authorship là che giấu người thực sự tạo ra nội dung của chính bài báo. Nội dung không bị "đánh cắp" từ nguồn khác mà người làm ra nó bị ẩn khỏi danh sách tác giả. Vì vậy phần mềm kiểm tra trùng lặp không phát hiện được ghost authorship; chỉ có đối chiếu đóng góp (CRediT) và phỏng vấn tác giả mới lộ ra.
Mời chuyên gia đọc góp ý bản thảo có bắt buộc ghi tên đồng tác giả không? Không. Nếu chuyên gia chỉ đọc và góp ý mà không tham gia thiết kế, thực hiện, phân tích hay soạn thảo nội dung học thuật quan trọng, họ chưa đáp ứng bốn tiêu chí ICMJE và nên được ghi ở mục Acknowledgements. ICMJE khuyến nghị biên tập viên xin phép bằng văn bản trước khi nêu tên người được cảm ơn, vì việc nêu tên có thể hàm ý họ tán thành kết luận của bài.
Nghiên cứu sinh bị loại tên khỏi bài báo dù có đóng góp thì nên làm gì? Nên khiếu nại trực tiếp với tổng biên tập, kèm bằng chứng đóng góp cụ thể như nhật ký dữ liệu, email trao đổi và các phiên bản bản thảo có tên mình. Biên tập viên áp dụng flowchart "Ghost, guest, or gift authorship" của COPE để xác minh với từng tác giả, rồi yêu cầu nhóm bổ sung tên hoặc giải trình bằng văn bản. Khiếu nại nên gửi trước khi bài xuất bản, vì sau đó phải qua thủ tục correction.
Guest authorship có luôn xuất phát từ ý đồ gian lận không? Không hẳn. Khảo sát PLOS ONE (2022) cho thấy 24% nhà khoa học xã hội chưa từng nghe về tiêu chí ICMJE, nên nhiều trường hợp guest/gift authorship xuất phát từ hiểu sai ai đủ điều kiện đứng tên. Một nhóm mời chuyên gia nước ngoài "cho có uy tín" mà không có ý đồ gian lận vẫn vi phạm tiêu chí. Vì vậy tòa soạn nên giải thích tiêu chí ngay trong hướng dẫn tác giả thay vì chỉ xử lý khi đã xảy ra.
Tòa soạn có thể xóa tên một tác giả sau khi bài đã xuất bản không? Có, nhưng phải qua thủ tục chính thức. ICMJE khuyến nghị biên tập viên yêu cầu giải trình và văn bản đồng ý có chữ ký của tất cả tác giả hiện có cùng người bị bớt hoặc được thêm. Việc thay đổi sau xuất bản được công bố bằng thông báo correction gắn với bài gốc; tuyệt đối không âm thầm sửa bản PDF đã công bố, vì làm mất dấu vết phiên bản.
Có ngưỡng số lượng tác giả nào bị coi là dấu hiệu bất thường không? COPE không quy định con số cứng. Infographic "How to recognise potential authorship problems" xem số tác giả không tương xứng với quy mô nghiên cứu là dấu hiệu cần xem xét kỹ hơn, không tự động coi là vi phạm. Một dự án đa trung tâm hay thử nghiệm lâm sàng lớn có thể hợp lý với hàng chục tác giả, còn khảo sát nhỏ một đơn vị có quá nhiều tên thì nên yêu cầu khai CRediT cho từng người.
Người viết thuê (medical writer) có được phép tham gia soạn thảo bài báo khoa học không? Được, đây là ngành nghề hợp pháp, nhưng phải công khai ở phần Acknowledgements hoặc khai báo tài trợ, không được ẩn danh. Theo ICMJE, hỗ trợ viết và biên tập kỹ thuật đơn lẻ không đủ để đứng tên tác giả, nên người viết thuê thường được cảm ơn nêu rõ vai trò. Vấn đề đạo đức chỉ phát sinh khi vai trò đó bị che giấu hoàn toàn, đúng bản chất ghost authorship.
Tóm tắt
- Ghost authorship: giấu tên người có đóng góp thực chất; guest authorship: thêm tên người ngoài nhóm vì danh tiếng; gift/honorary authorship: thêm tên người trong nhóm vì nể nang — ba hành vi khác động cơ nhưng cùng vi phạm quyền tác giả
- Wislar và cộng sự (BMJ, 2011): 21,0% trong 896 bài tại 6 tạp chí y khoa hàng đầu (2008) có honorary/ghost authorship, giảm từ 29,2% năm 1996
- Gøtzsche & Hróbjartsson (PLoS Medicine, 2007): ghost authorship ở 75–91% thử nghiệm lâm sàng do ngành dược khởi xướng (1994–1995)
- Vụ ghostwriting Vioxx của Merck (điều tra JAMA, 2008) là case kinh điển thể hiện cả ghost lẫn guest authorship xảy ra đồng thời
- COPE có flowchart riêng "Ghost, guest, or gift authorship in a submitted manuscript" (từ 2006) hướng dẫn xử lý từng bước, khác với flowchart "Changes in authorship" tổng quát
- Tòa soạn Việt Nam nên bắt buộc khai CRediT statement cho mọi tác giả và thiết lập kênh khiếu nại độc lập cho nghiên cứu sinh/kỹ thuật viên
Nguồn tham khảo
- Wislar J.S., Flanagin A., Fontanarosa P.B., DeAngelis C.D. Honorary and ghost authorship in high impact biomedical journals: a cross sectional survey. BMJ, 2011
- Gøtzsche P.C., Hróbjartsson A. et al. Ghost authorship in industry-initiated randomised trials. PLoS Medicine, 2007
- And the credit goes to… Ghost and honorary authorship among social scientists. PLOS ONE, 2022
- Ross J.S., Hill K.P., Egilman D.S., Krumholz H.M. Guest authorship and ghostwriting in publications related to rofecoxib: a case study of industry documents from rofecoxib litigation. JAMA, 2008;299(15):1800–1812
- COPE. Ghost, guest, or gift authorship in a submitted manuscript — Flowchart, DOI 10.24318/cope.2019.2.18
- COPE. How to recognise potential authorship problems — Infographic, DOI 10.24318/cope.2019.2.22
- ICMJE. Recommendations for the Conduct, Reporting, Editing and Publication of Scholarly Work in Medical Journals, icmje.org
- Thủ tướng Chính phủ. Quyết định số 37/2018/QĐ-TTg về tiêu chuẩn, thủ tục xét công nhận chức danh Giáo sư, Phó Giáo sư, 2018
Biên soạn bởi đội ngũ VOJS, Metis JSC — chuyên gia tư vấn và triển khai hệ thống quản lý tạp chí khoa học tại Việt Nam.
Bài viết liên quan
- CRediT Taxonomy và thứ tự tác giả trong bài báo khoa học
- COPE là gì? Chuẩn mực đạo đức xuất bản khoa học
- Tác giả liên hệ (Corresponding Author) là gì?
- Kiểm tra đạo văn bài báo khoa học
- Quy trình gửi bài báo khoa học
- Phản biện khoa học (Peer Review) là gì?
- VOJS — Hệ thống quản lý tạp chí khoa học
- Tất cả bài viết về tạp chí khoa học