Tiêu chí để tạp chí khoa học tham gia ISI/Scopus ​

Các tiêu chí để tạp chí khoa học tham gia vào ISI/Scopus là hệ thống những chuẩn mực khắt khe về chất lượng biên tập, quy trình phản biện, tính minh bạch và mức độ ảnh hưởng của xuất bản phẩm đối với cộng đồng học thuật toàn cầu. Việc nắm vững các tiêu chí này là bước đi bắt buộc để ban biên tập chuẩn hóa ấn phẩm của mình.

Cập nhật: tháng 6/2026 — Biên soạn bởi đội ngũ VOJS, Metis JSC

Tiêu chí để tạp chí khoa học tham gia vào ISI/Scopus là gì? ​

Tiêu chí để tạp chí khoa học tham gia vào ISI/Scopus là bộ quy tắc đánh giá chất lượng toàn diện do Clarivate (đối với ISI/Web of Science) và Elsevier (đối với Scopus) thiết lập, nhằm chọn lọc những xuất bản phẩm khoa học có tính đóng góp cao nhất vào kho tàng tri thức nhân loại.

Mỗi hệ thống cơ sở dữ liệu sẽ có một bộ tiêu chuẩn riêng biệt. Tuy nhiên, tựu trung lại, cả hai đều hướng tới việc xác minh tính chính trực trong nghiên cứu, độ chuyên nghiệp trong khâu xuất bản và mức độ trích dẫn của các bài viết. Bất kỳ một tạp chí khoa học là gì đi chăng nữa, khi muốn bước ra sân chơi quốc tế, đều phải lấy các tiêu chí này làm kim chỉ nam.

"Theo số liệu tổng hợp từ hội đồng đánh giá của Elsevier và Clarivate (2025), mỗi năm có hàng nghìn tạp chí trên toàn thế giới nộp hồ sơ xin xét duyệt, nhưng tỷ lệ được chấp thuận ban đầu chỉ dao động ở mức 15% - 30% do không đáp ứng đủ các tiêu chuẩn cốt lõi về sự đa dạng của ban biên tập và chất lượng tiếng Anh."

Việc đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe này không chỉ khẳng định vị thế của tạp chí mà còn giúp thu hút các nhà nghiên cứu hàng đầu gửi gắm công trình khoa học của họ.

Tại sao tạp chí cần lọt vào danh mục ISI/Scopus? ​

Việc một tạp chí được lập chỉ mục (index) trong ISI hoặc Scopus mang lại những lợi ích to lớn, không chỉ cho bản thân tổ chức xuất bản mà còn cho cả cộng đồng tác giả.

Đầu tiên, nó chứng minh tính học thuật và sự minh bạch của tạp chí. Khi lọt vào danh mục này, tạp chí sẽ thoát khỏi "vùng xám" của các tạp chí săn mồi (predatory journals), khẳng định vị thế là một kênh công bố uy tín.

Thứ hai, nó gia tăng mức độ hiển thị (visibility). Các bài viết xuất bản sẽ được cộng đồng học thuật toàn cầu dễ dàng tìm kiếm, đọc và trích dẫn. Điều này trực tiếp làm tăng các chỉ số đo lường học thuật quan trọng của tạp chí. Để hiểu rõ hơn về các chỉ số này, bạn có thể tham khảo bài viết Scopus, ISI và Impact Factor là gì?.

Thứ ba, tạp chí đạt chuẩn quốc tế sẽ thu hút được nguồn bản thảo chất lượng cao. Các tác giả, đặc biệt là các nhà nghiên cứu từ các trường đại học lớn, luôn ưu tiên lựa chọn Quy trình gửi bài báo khoa học vào các hệ thống đã được ISI/Scopus công nhận để đáp ứng yêu cầu thăng hạng, xét hàm giáo sư hoặc nghiệm thu đề tài.

Các tiêu chí đánh giá của Scopus đối với tạp chí khoa học ​

Để được lập chỉ mục trong cơ sở dữ liệu Scopus, một tạp chí phải vượt qua 5 nhóm tiêu chí cốt lõi do Hội đồng Lựa chọn và Đánh giá Nội dung (CSAB) của Elsevier quy định.

Dưới đây là chi tiết 5 nhóm tiêu chí mà bất kỳ ban biên tập nào cũng cần lưu ý:

1. Chính sách tạp chí (Journal Policy) Tạp chí phải có một chính sách xuất bản rõ ràng và minh bạch. Yêu cầu bắt buộc là phải áp dụng quy trình Phản biện khoa học (Peer Review) một cách nghiêm ngặt. Ban biên tập và hội đồng cố vấn cần có sự đa dạng về mặt địa lý, phản ánh đúng phạm vi và mục tiêu mà tạp chí hướng tới — xem cơ cấu và tiêu chí chọn thành viên chi tiết tại Hội đồng biên tập tạp chí khoa học: Cơ cấu, tiêu chí chọn thành viên và số lượng cần thiết.

2. Chất lượng nội dung (Quality of Content) Bài viết phải mang lại những đóng góp mới mẻ và có giá trị học thuật cao. Scopus đặc biệt chú trọng đến tính rõ ràng, mạch lạc của phần tóm tắt (Abstract) và từ khóa (Keywords) bằng tiếng Anh, ngay cả khi bài báo được viết bằng ngôn ngữ khác.

3. Vị thế của tạp chí (Journal Standing) Tiêu chí này đánh giá mức độ uy tín của tạp chí thông qua tỷ lệ trích dẫn các bài báo đã xuất bản. Đồng thời, danh tiếng và thành tích khoa học (chỉ số H-index) của các thành viên trong Ban biên tập cũng là một điểm cộng rất lớn trong quá trình xét duyệt.

Journal Standing không chỉ nhìn vào bản thân tạp chí đang xét duyệt — CSAB còn đối chiếu hồ sơ công bố quốc tế và mức độ được trích dẫn của từng ủy viên ban biên tập như một tín hiệu gián tiếp về uy tín chuyên môn của cả tạp chí.

4. Tính định kỳ (Regularity) Tạp chí không được phép xuất bản chậm trễ. Số lượng bài viết, số kỳ xuất bản trong năm phải tuân thủ đúng như kế hoạch đã công bố. Sự gián đoạn trong xuất bản là nguyên nhân hàng đầu khiến các tạp chí bị loại khỏi hệ thống Scopus.

5. Khả năng truy cập trực tuyến (Online Availability) Tạp chí phải có trang web phiên bản tiếng Anh chuyên nghiệp, thân thiện với người dùng. Toàn bộ thông tin về chính sách đạo đức, hướng dẫn tác giả, và quy trình xuất bản phải được hiển thị công khai trên giao diện trực tuyến.

Các tiêu chí lựa chọn tạp chí của ISI (Web of Science) ​

Quá trình xét duyệt của Web of Science (trước đây gọi là ISI), do Clarivate quản lý, được đánh giá là khó khăn và mất nhiều thời gian hơn. Web of Science sử dụng bộ khung đánh giá bao gồm 28 tiêu chí cốt lõi.

Bộ tiêu chí này được chia thành hai nhóm chính: 24 tiêu chí đánh giá chất lượng (Quality Criteria) và 4 tiêu chí đánh giá tác động (Impact Criteria).

Giai đoạn sàng lọc ban đầu (Initial Triage) Clarivate sẽ kiểm tra các thông tin cơ bản nhất. Tạp chí phải có mã số chuẩn quốc tế ISSN hợp lệ, tiêu đề rõ ràng, xác định rõ nhà xuất bản và phải cung cấp đầy đủ thông tin liên hệ. Các tạp chí không đạt yêu cầu ở bước này sẽ bị loại ngay lập tức.

Giai đoạn đánh giá chất lượng (Editorial Triage & Quality Evaluation) Ở bước này, 24 tiêu chí chất lượng được áp dụng. Tạp chí phải thể hiện sự tuân thủ tuyệt đối với các tiêu chuẩn đạo đức xuất bản. Đội ngũ tác giả và ban biên tập phải thể hiện được sự đa dạng về khu vực địa lý.

Các bài viết phải có tiêu đề, tóm tắt tiếng Anh và tài liệu tham khảo được trình bày theo định dạng chuẩn (thường là chuẩn Roman script). Chỉ những tạp chí vượt qua 24 tiêu chí này mới được chấp nhận vào danh mục ESCI (Emerging Sources Citation Index). Để hiểu chi tiết từng nhóm tiêu chí, quy trình nộp qua Publisher Portal và lộ trình chuẩn bị thực tế, xem bài Web of Science và ESCI là gì? Điều kiện, hồ sơ và lộ trình cho tạp chí Việt Nam.

Giai đoạn đánh giá tác động (Impact Evaluation) Đây là bước cuối cùng và khó khăn nhất, dựa trên 4 tiêu chí về sự ảnh hưởng. Các chuyên gia sẽ đo lường số lượng trích dẫn (Citation Activity) để đánh giá xem tạp chí có thực sự tạo ra tác động lớn trong lĩnh vực nghiên cứu của mình hay không.

Nếu vượt qua vòng này, tạp chí sẽ được nâng hạng lên các danh mục cao cấp hơn như SCIE (Khoa học tự nhiên), SSCI (Khoa học xã hội) hoặc AHCI (Nghệ thuật & Nhân văn) và được cấp chỉ số Impact Factor.

So sánh tiêu chí vào ISI và Scopus: Điểm khác biệt cốt lõi ​

Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa hai hệ thống sẽ giúp các nhà quản lý xây dựng lộ trình phát triển phù hợp cho xuất bản phẩm của mình.

Bên dưới là bảng so sánh trực quan các yếu tố đánh giá giữa hai cơ sở dữ liệu học thuật lớn nhất thế giới.

Bảng mô tả so sánh chi tiết các tiêu chí và quy trình xét duyệt giữa hệ thống Scopus và Web of Science.

Yếu tố so sánhCơ sở dữ liệu Scopus (Elsevier)Cơ sở dữ liệu ISI / Web of Science (Clarivate)
Đơn vị quản lýElsevierClarivate Analytics
Bộ tiêu chí chính5 nhóm tiêu chí (Chính sách, Nội dung, Vị thế, Định kỳ, Trực tuyến).28 tiêu chí (24 tiêu chí chất lượng + 4 tiêu chí tác động).
Tính đa dạngƯu tiên sự đa dạng của Ban biên tập.Đòi hỏi khắt khe về sự đa dạng của cả Ban biên tập lẫn Tác giả.
Chỉ số đánh giáSử dụng chỉ số CiteScore, SJR, SNIP.Sử dụng chỉ số Impact Factor (JIF), JCI.
Phân cấp danh mụcGồm các phân vùng Q1, Q2, Q3, Q4 dựa trên CiteScore.Chia thành các lõi: ESCI, SCIE, SSCI, AHCI.
Thời gian xét duyệtThường kéo dài từ 6 - 12 tháng.Kéo dài từ 12 - 24 tháng hoặc lâu hơn.
Độ khóRất khó, nhưng quy trình minh bạch, phản hồi chi tiết.Cực kỳ khó, đặc biệt trong việc xét duyệt lên SCIE/SSCI.

Sai lầm thường gặp khi tạp chí Việt Nam chuẩn bị hồ sơ Scopus/ISI ​

Trong thực tế tư vấn hồ sơ cho các tạp chí trong nước, một số lỗi lặp lại khiến hồ sơ bị từ chối dù chất lượng học thuật không tệ:

  • Nộp hồ sơ khi xuất bản chưa đủ ổn định: Scopus yêu cầu bằng chứng xuất bản đúng kỳ hạn liên tục ít nhất 1–2 năm trước khi nộp; tạp chí vừa mới chuyển từ xuất bản không đều sang đúng kỳ thường bị đánh giá "chưa đủ dữ liệu để xác minh tính định kỳ".
  • Ban biên tập thiếu đa dạng địa lý: toàn bộ ủy viên đến từ cùng một trường hoặc cùng một tỉnh — đây là lỗi phổ biến nhất khiến hồ sơ bị đánh trượt ở nhóm tiêu chí "Journal Policy". Xem cách xây dựng cơ cấu và mời ủy viên đúng chuẩn tại Hội đồng biên tập tạp chí khoa học: Cơ cấu, tiêu chí chọn thành viên.
  • Abstract tiếng Anh dịch máy, chưa qua hiệu đính: dù bài viết bằng tiếng Việt, phần tóm tắt và từ khóa tiếng Anh kém chất lượng vẫn khiến hồ sơ bị đánh giá thấp ở nhóm "Quality of Content".
  • Nộp lại quá sớm sau khi bị từ chối: nhiều tạp chí nộp lại ngay khi vừa khắc phục một lỗi nhỏ mà chưa xử lý triệt để các điểm yếu khác đã bị CSAB nêu, dẫn đến bị từ chối lần hai và kéo dài thời gian cấm nộp lại.

Giải pháp VOJS hỗ trợ tạp chí đáp ứng tiêu chí quốc tế ​

Một trong những rào cản lớn nhất của các tạp chí khoa học tại Việt Nam khi muốn vươn ra biển lớn chính là hệ thống quản lý và hạ tầng công nghệ không đạt chuẩn "Online Availability".

Sử dụng quy trình nhận bài qua email truyền thống không chỉ dễ thất lạc, khó quản lý mà còn làm mất điểm trầm trọng trong mắt các chuyên gia thẩm định của Scopus và Web of Science. Việc minh bạch hóa luồng bình duyệt và xuất bản điện tử là yếu tố bắt buộc.

Với sự phát triển của công nghệ, VOJS — Hệ thống quản lý tạp chí khoa học do Metis JSC phát triển đã ra đời để giải quyết triệt để bài toán này. Nền tảng VOJS được xây dựng dựa trên chuẩn OJS quốc tế, tích hợp sẵn các công cụ mạnh mẽ hỗ trợ chuẩn hóa siêu dữ liệu (Metadata).

Hệ thống VOJS cho phép tạp chí tự động gán mã định danh DOI cho từng bài báo, trích xuất dữ liệu XML theo chuẩn quốc tế và quản lý toàn bộ quy trình phản biện mù đôi trên một nền tảng duy nhất. Nhờ đó, tính minh bạch trong xuất bản được đảm bảo tuyệt đối, đáp ứng hoàn hảo các tiêu chí kỹ thuật của Scopus/ISI.

Hàng chục tạp chí lớn tại Việt Nam đã triển khai VOJS để rút ngắn khoảng cách với các chuẩn mực học thuật thế giới. Nếu đơn vị của bạn đang có kế hoạch nâng cấp hệ thống xuất bản, hãy tìm hiểu thêm về Sản phẩm VOJS để nhận được sự tư vấn chuyên sâu.

Câu hỏi thường gặp (FAQ) ​

Tạp chí mất bao lâu để được duyệt vào Scopus? Thời gian trung bình để một tạp chí được xét duyệt vào Scopus là từ 6 đến 12 tháng kể từ khi hệ thống xác nhận hồ sơ hợp lệ. Tuy nhiên, thời gian này có thể kéo dài hơn nếu Hội đồng CSAB cần theo dõi thêm tính ổn định của việc xuất bản định kỳ.

Nếu bị Scopus từ chối, bao lâu sau tạp chí mới được nộp lại? Khi bị từ chối, Scopus sẽ áp dụng khoảng thời gian cấm nộp lại (embargo period). Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của lý do từ chối (ví dụ: thiếu đa dạng ban biên tập, đạo văn, phản biện kém), thời gian này thường kéo dài từ 1 năm đến 5 năm.

Làm sao để tạp chí Việt Nam đạt chuẩn ISI/Web of Science bước đầu? Tạp chí cần bắt đầu bằng việc số hóa 100% quy trình xuất bản, đảm bảo có mã định danh ISSN và DOI. Bên cạnh đó, việc áp dụng quy trình phản biện mù đôi minh bạch, yêu cầu mọi bài báo có tóm tắt tiếng Anh chuẩn xác là những bước nền tảng bắt buộc.

Chi phí để một tạp chí được lập chỉ mục vào Scopus là bao nhiêu? Quá trình đánh giá và lập chỉ mục của cả Scopus và Web of Science là hoàn toàn miễn phí. Các tổ chức này không thu bất kỳ khoản phí nào để xét duyệt hồ sơ nhằm đảm bảo tính khách quan và độc lập cao nhất.

Tạp chí cần đạt tối thiểu bao lâu xuất bản đúng kỳ trước khi nộp hồ sơ Scopus? Không có con số cố định do Scopus công bố, nhưng thông lệ được nhiều tạp chí đã lập chỉ mục áp dụng là chứng minh xuất bản đều đặn, đúng kỳ hạn công bố trong ít nhất 1–2 năm liên tục trước khi nộp hồ sơ, để CSAB có đủ dữ liệu đánh giá tiêu chí "Regularity".

Một tạp chí có thể nộp hồ sơ vào cả Scopus và Web of Science cùng lúc không? Có, hai hồ sơ hoàn toàn độc lập và có thể nộp song song vì do hai đơn vị khác nhau quản lý (Elsevier và Clarivate). Tuy nhiên tạp chí nên ưu tiên hoàn thiện hồ sơ Scopus trước, vì bộ tiêu chí Web of Science khắt khe hơn và tận dụng được kinh nghiệm chuẩn hóa quy trình đã có từ vòng nộp Scopus.

Tóm tắt nội dung chính ​

  • Tiêu chuẩn khắt khe: Các tiêu chí để tạp chí khoa học tham gia vào ISI/Scopus bao gồm sự nghiêm ngặt trong phản biện, chất lượng tiếng Anh và mức độ trích dẫn.
  • Scopus: Đánh giá dựa trên 5 nhóm tiêu chí chính tập trung vào chính sách, nội dung, tính định kỳ và giao diện web.
  • ISI/Web of Science: Sử dụng 28 tiêu chí, ưu tiên sàng lọc chất lượng ban đầu trước khi đánh giá mức độ ảnh hưởng (Impact Factor).
  • Hạ tầng công nghệ: Tạp chí cần một nền tảng quản lý chuyên nghiệp như VOJS để minh bạch hóa quy trình và đáp ứng tiêu chuẩn "Online Availability".
  • Chuẩn bị dài hạn: Việc nâng cấp tạp chí vào các danh mục này đòi hỏi chiến lược bài bản, sự cam kết mạnh mẽ từ ban biên tập và có thể kéo dài nhiều năm.

Chú thích nguồn & Đội ngũ biên soạn:

  • Nguồn số liệu tham khảo: Elsevier Scopus Content Selection Criteria (2025), Clarivate Web of Science Journal Evaluation Process (2025).
  • Bài viết được nghiên cứu và biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia công nghệ giáo dục tại Metis JSC. Chúng tôi cung cấp nền tảng quản trị tòa soạn VOJS, đồng hành cùng các tạp chí khoa học Việt Nam vươn tầm quốc tế.

Bài viết liên quan ​

Để trang bị thêm kiến thức toàn diện về xuất bản khoa học và hệ thống đo lường học thuật, mời ban biên tập và các tác giả tham khảo các nội dung chuyên sâu dưới đây:

Cập nhật gần nhất:

Sản phẩm của Công ty Cổ phần Metis.

Copyright © 2020-PRESENT Metis., Jsc